e-Randevu
facebook twiter youtube Google Plus

NÖRO-OTOLOJİ / İŞİTME DENGE ve BAŞ DÖNMESİ TESTLERİ

 

 

 

Kulak burun boğaz hastalıklarının teşhisinde kullanılan pek çok testin yapıldığı, işitme ve denge bozuklukları konusunda değerlendirme, danışmanlık ve rehabilitasyon hizmetlerinin verildiği bölümdür. Bölümde KBB uzmanı, Nöroloji uzmanı, odyolog, odyometri teknikeri ve yardımcı personel görev yapmaktadır.Yapılan testler  ve testlerle igili bilgiler aşağıda verilmiştir.

 

 

 

     

 

 

 

                     

                                  ÜNİTEMİZDE YAPILAN  İŞİTME - BAŞDÖNMESİ - DENGE TESTLERİ
                   
                                                                     REHABİLİTASYON HİZMETLERİ

 

                      

                        Odyolojik Testler-İşitme testleri 

        Timpanometrik Testler-Kulak Basınç ve Refleks Ölçümleri


BERA / ABR/ BAEP - İç Kulak biyoelektrik Ölçümleri
OAE-Oto Akustik Emisyon  Ölçümleri

  • İşitme eşikleri tesbiti
  • Lezyon lokalizasyonu
  • İç  kulak emisyonları



Vestibüler testler  (Başdönmesi- Denge Testleri)

  • VNG - ENG  Video/Elektro Nistagmografi)
  • Kalorik test
  • Denge Manevraları (Epley - Hallpike)
  • Posturografi
  • vHIT  (video Head Impuls Test) - VEMP 

 


Rehabilitasyon Hizmetleri

 

       
        
YAPILAN TESTLER HAKKINDA BİLGİLER

           

İŞİTME TESTLERİ / ODYOLOJİK TESTLER

İşitme durumunun kişinin verdiği cevaplara göre belirlenmesi olup en sık uygulanan işitme testleridir. Amaç her iki kulağın değişik frekanslardaki (ince ve kalın seslerdeki) duyabildiği en az ses seviyesini (duyma eşiği) belirlemektir.
Ses geçirmeyen özel kabinlerde,  odyometri cihazı kullanılarak, kulaklık aracılığı ile verilen değişik frekanslarda ve şiddetteki seslere verilen cevaplar kaydedilir. Kişilerin işitmesi test edilerek işitme kayıplarının derecesi ve tipi belirlenir. Aynı zamanda konuşmayı anlama, sesin tınısını ayırt etme, gürültüde anlama gibi özel testler uygulanabilir.
Bu testlerin sonuçları odyogram adı verilen bir tablo üzerine işaretlenir.
Odyolojik testler hastanın yaşına, hastalığın tipine göre farklı tekniklerle uygulanabilir. Yetişkin ve çocuklar için farklı teknikler geliştirilmiştir. İşitme ve denge hastalıklarının teşhisinde çok önemli bir yeri olmakla birlikte tek başına yeterli bir test değildir. Hastanın davranışına bağlı olmayan objektif  testler, ve  hastanın davranışına ve klinisyenin gözlemine bağlı olan sübjektif testlerle birlikte değerlendirme yapılmalıdır.

 

TİMPANOMETRİK TESTLER - KULAK BASINÇ VE AKUSTİK REFLEKS ÖLÇÜMLERİ

Orta kulağın basıncını ve refleksini ölçmeye yarayan testlerdir. Uygulanması kolay ve kısa sürelidir. Bebekler dâhil her yaşta yapılabilir. Ölçümün yapılabilmesi için kulak zarının delik olmaması gerekir.
Dış kulak yoluna yerleştirilen bir prob ile ölçüm yapılır. Bu test sırasında kulağa ses gönderilirken dış kulak yolu basıncı değiştirilirve zar hareketliliği kontrol edilir. Hastanın hareket etmemesi ve konuşmaması gereklidir. Acısız ve ağrısız bir testtir.

Orta kulaktaki basınç; kulak zarının iç ve dış tarafındaki basınç farkları, kulak kemikciklerinin refleks değerleri ve östaki borusunun durumu hangi basınç seviyesinde açılabildiği belirlenerek ortaya konur. 
Aynı zamanda kulaklık ile verilen yüksek şiddetteki sesli uyaran karşısında iç kulağı aşırı ses dalgasından korumak için orta kulaktaki kasın ve dolayısıyla üzengi kemiğinin(stapes) hareket etmesi ile zarda oluşan hareket kaydedilerek refleks değerler ölçülür.
Test sonucu basınç ve refleks değerleri bir grafi ve sayısal olarak  rapor edilir.



BERA /ABR /BAEP  (İç Kulak biyoelektrik Ölçümleri)
 

BERA (Brainstem Evoked Response Audiometry-  Uyarılmış Beyinsapı Odyometrisi),  ABR (Auditory Brainstem Response- İşitsel Beyinsapı Cevabı)  veya BAEP olarak isimlendirilir.

Hastanın tepkisine bağlı olmadan, duyup duymadığı konusunda bir şey sorulmadan uyku halinde iken  uygulanan ve odyolojik tanıda yaygın olarak kullanılan bir elektrofizyolojik yöntemdir. İşitme düzeyi ve beyin sapı düzeyinde işitme yolları ile ilgili önemli bilgiler edinilmektedir.

Her yaş grubu hastada yapılabilir. Hastanın cevap vermesi gerekmediği için bebeklerde, çocuklarda, yaşlılarda, bilinci kapalı veya zekâ ve uyum sorunu olan hastalarda dahi test yapılabilmektedir. Aktif test süresi yaklaşık yarım saattir.

Hastanın test süresince olabildiğince uyur gibi uzanması gerekir. Bebeklere ve çocuklara doğal uykuları sırasında veya gerekiyorsa sedasyon altında hatta genel anestezi altında yapılabilir. Hastanın alnına ve kulak arkalarına elektrotlar yerleştirilir. Özel kulaklık ile  bir sesli uyaran gönderilir ve işitme sinirinin uyarana biyoelektrik cevabı bilgisayara otomatik olarak kaydedilerek işitme eşikleri saptanır. Hava yolu ABR (Tonal ABR, Klik ABR) Kemik yolu ABR (Tonal ve Klik uyaranla uygulanabilir) olmak üzere iki çeşittir. İşitme düzeyi ve beyin sapı düzeyinde işitme yolları ile ilgili önemli bilgiler edinilmektedir.

3 temel klinik kullanım alanı vardır.

 

  • Yeni doğanlardan itibaren küçük çocuklarda ve yetişkinlerde işitme eşiğini tespiti
  • Similasyon yapanların belirlenmesi
  • Akustik nörinom ve beyin sapı lezyonlarının ayırıcı tanısı

 

ABR/ BERA testi,  diğer odyolojik testlerle birlikte değerlendirilmeli ve raporlandırılmalıdır.

Ayrıca aynı amaçla kullanılan fakat ölçüm ve kayıt biçimi farklı olan ASSR (Auditory Steady-State Response) adı verilen bir diğer objektif test bataryası daha vardır. ABR gibi bu testte de kişilerin işitme eşikleri belirlenmeye çalışılmaktadır..

 


OAE (Otoakustik Emisyon Testi)

İşitme taramalarında kullanılan test yöntemlerinden bir tanesidir. Tek başına tanısal değeri yoktur, diğer test ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

Sessiz ortamda uygulanan, hastanın aktif katılımını gerektirmeyen, uygulaması kolay, kısa süreli, ağrısız ve objektif bir testtir. Testin yapılabilmesi için hastanın sessiz olması ve hareket etmemesi gereklidir.  Hasta uyumlu ise kısa sürede yapılabilir.

İç kulakta, gelen sesi biyokimyasal enerjiye dönüştürerek beyine ileten tüylü hücreler bulunmaktadır. Dışardan gelen sesin elektriğe dönüştürerek beyne gönderilmesi ve anlaşılır ses haline gelmesi sırasında, gelen  sese karşı kokleada yeralan iç ve dış tüylü hücrelerin gevşeme ve kasılma hareketleri ile kendiliğinden oluşan düşük frekanslı Oto Akustik Emisyon (OAE) adı  verilen bir yankı ses oluşur. Oluşan bu yankı ses kulağa yerleştirilen bir mikrofon görevi yapan cihazla belirlenerek kaydedilir. Elde edilen emisyonlar frekansa özgü olduğundan iç kulağın  farklı kısımlarındaki durum ve aktif mekanizması  hakkında bilgi almak mümkündür.

Koklear fonksiyonların belirlenmesinde önemli olan bu test  

Spontane Oto akustik Emisyon (SOAE) 

Evoked Oto akustik Emisyon (EOAE) olmak üzere iki çeşittir.    

Özellikle yenidoğan bebeklerde işitme taramalarında kullanılan test yöntemidir.

 


 BAŞDÖNMESİ - DENGE TESTLERİ / VESTİBÜLER TESTLER
 

Komple Vestibüler tetkik
VNG (Video Nistagmo Grafi) / ENG (Elektro Nistagmo Grafi)

Kalorik test 

İç kulakta yer alan denge ünitesindeki yarım daire kanallarının ve bu kanallardaki sıvı hareketlerinin belirlenmesi içinuygulanan testlerdir.Test sırasında kulak kanalına özel bir cihazla oluşturulan soğuk ve sıcak kalorik uyaran (hava veya su) verilerek geçici ve kısa süreli baş dönmesi oluşturulur. Oluşan bioelektrik aktivite ve gözlerdeki nistagmus dediğimiz istemsiz göz hareketleri özel bir video ile (VNG) veya yüz bölgesine, göz çevresine yerleştirilen elektrotlarla (ENG) kaydedilerek bilgisayara aktarılır. İç kulak ve denge bölümünün çalışması, beyin ve beyincik ile ilişkileri saptanıp baş dönmesinin sebebi, tipi ve derecesi belirlenmeye çalışılır. Bu veriler ilgili uzman tarafından değerlendirilir. Test yaklaşık bir saat sürer ve ağrısızdır. 


Posturografi

Hareketli ve sabit denge platformu üzerinde vücut salınımlarını ölçen bir testtir. Denge bozukluklarının değerlendirilmesinde kullanıldığı gibi rehabilitasyon 

amacıyla da kullanılabilir. Yaklaşık 20–30 dakika sürer. Hasta test aracı içerisindeyken hareketli denge plakalarının üzerinde ayakta durur. Zemindeki basınca hassas denge plakalarının değişik alanlarına farklı  uyguladığı basınç ölçülerek bilgisayara iletilir ve değerlendirilir.

 

VEMP 

Denge bozukluklarının değerlendirilmesinde boyunda yer alan sternokleidomastoid kasının yüksek şiddetli sesli uyarıya karşı kasılma cevabı elektrotlar aracılığı ile kaydedilen  EMG (Elekto Miyo Grafi) kayıtları kullanılmaktadır.Vestibüler sistemin bütünlüğünün değerlendirilmesi için kullanılan bu test yöntemi, refleks arkı yanıtı boyun kaslarından ölçülüyorsa cVEMP (servikal VEMP), ekstraoküler kaslardan ölçülüyorsa oVEMP (oküler VEMP) olarak adlandırılır. cVEMP vestibulo-kolik refleks yolağını, oVEMP ise vestibulo-oküler refleks yolağının bütünlüğünü ölçer.

 

cVEMP - Servikal VEMP

cVEMP testi, geleneksel VNG testlerine ilave olarak sakkül ve inferior vestibüler sinir fonksiyonunun incelendiği tek testtir. Otomatik Amplitüt Asitmetri Oranı hesaplaması ile sağ ve sol kulaktaki vestibüler fonksiyonların karşılaştırılması yapılmaktadır. cVEMP, Superior Semisirküler Kanal Dehisansı ve inferior vestibüler sinir bozukluklarının tanısının konulmasında kullanılmaktadır.

 

vHIT (Video Head Impuls Test)

Son yıllarda geliştirilmiş teknolojik bir testtir. Test sıarsında hastaya üzerinde göz hareketlerinin kaydını yapan bir kamera bulunan bir gözlük taktırılır. Sonra hastadan sabit bir hedefe bakması istenir. Hasta gözlerini hedefe sabitlemişken testi yapan kişi hastanın başını ani ve hızlı bir şekilde test yapılan planda 20-30 derece sağa-sola döndürüp tekrar orta hatta getirerek bu sırada oluşangöz hareketlerinin kaydı yapılır ve bu hareketler bilgisayar ortamında analiz edilir.

vHİT ile her yarım daire kanalını ayrı ayrı test etmek mümkündür. Test sonucunda değerlendirilen yarım daire kanalının fonksiyonu hakkında bilgi elde edilir.

 

 

DENGE MANEVRALARI (EPLEY-HALLPİKE)
İç kulak denge merkezinde yer alan kalsiyum karbonat kristallerinin yerlerinden ayrılarak mevcut sıvı içinde serbest hareket etmesi sonucu oluşan baş dönmelerinin teşhisi ve aynı zamanda tedavisi için uygulanan özel hareketlerdir.

Pozisyonel Testler (dix-Hallpike,Roll Testleri)
İç kulak denge merkezinde yer alan kalsiyum karbonat kristallerinin yerlerinden ayrılarak mevcut sıvı içinde serbest hareket etmesi sonucu oluşan baş dönmelerinin teşhisi ve aynı zamanda tedavisi için uygulanan özel hareketlerdir.

Vestibüler Rehabilitasyon Testleri (Epley,Semon,Barbekü manevraları)    
İç kulak kristalleri ile ilgili olan baş dönmelerinin tedavisinde uygulanır. Denge bozukluğu veya baş dönmesi olan bir hastanın manevralardan fayda görüp görmeyeceğine muayene ve pozisyonel testlerle karar verilir.

 

Testlerden Önce Nelere Dikkat Edilmelidir?

•Testten 48 saat önce alkol, uyuşturucu ve baş dönmesini azaltıcı ilaçlar alınmamalıdır.
•Son birkaç saat yemek yenmemeli, çikolata, kola, kahve, demli çay içilmemelidir.
•Yüze kullanılmış olan makyaj ve yüz kremi temizlenmelidir.
•Eğer gözlük kullanıyorsa gözlükleri yanında olmalıdır.

 

REHABİLİTASYON HİZMETLERİ

Vestibüler Rehabilitasyon

Vestibüler rehabilitasyonda kişinin baş dönmesi, dengesizlik problemlerini azaltmak, kişinin kendini güvende hissetmesini, günlük yaşama katılmada sıkıntı yaşamamasını sağlamak, düşme ve yaralanmaların engellenmesi,   kişiyi hastalığına  bağlı  olarak  ortaya  çıkan  ek  psikolojik rahatsızlıklardan uzaklaştırmak amaçlanır. Denge bozukluğu veya baş dönmesi olan bir hastanın vestibüler rehabilitasyondan fayda görüp görmeyeceğine KBB hekiminin muayenesi ve bir dizi değerlendirme sonrası karar verilir.


İşitsel Rehabilitasyon

İşitme Cihazı Adaptasyon Rehabilitasyonu: İşitme kayıplı bireyin işitme cihazının ve/ veya yardımcı dinleme cihazının (FM sistem vb.) kullanımı ve bakımı konusunda gerek hastanın kendisine, gerekse hastanın ailesine uygulamalı olarak bilgi verilmektedir.

Çınlama/ Uğultu (Tinnitus) tedavi ve Rehabilitasyonu: Çınlama şikayeti olan kişilerin odyolojik değerlendirmeleri sonrası işitme kayıpları varsa işitme cihazı uygulamasıyla birlikte rehabilitasyon süreci hakkında bilgi verilir. İşitme kaybı yoksa kişilerin çınlama şikayeti psikolojik, sosyal ve fizyolojik yönden detaylı olarak araştırılır. Rehabilitasyon ve danışmanlık hizmeti verilir.