İşitme Nasıl Olur?
Kulak; dış, orta ve iç olmak üzere üç bölüme ayrılır. Her kısım kendi içinde, işitmemiz için gerekli işlemleri yapar.|-|
Dış kulak, kulak kepçesi ve dış kulak yolundan meydana gelir. Bu yapılar sesi toplar ve kulak zarına yönlendirir.
Orta kulak, dış ile iç kulak arasında yer alır, kulak zarı ve kulak kemikçiklerini içerir. Ses titreşimlerini iç kulağa iletir. Bunu yaparken aynı bir transformatör gibi çalışır, dış kulak yolundaki ses titreşimlerini, iç kulaktaki sıvıya aktararak, sıvı dalgalarına dönüştürür.
İç kulak, sıvı içerisinde bulunan mikroskobik işitme sinir uçlarını içerir. Sıvı hareketleri, bu çok ince sinir uçlarını uyarır. Uyarılar, ses enerjisinin yorumlandığı yer olan beyne iletilir.
İşitme Azlığı Tipleri Nelerdir?
Dış ve orta kulak sesi iletir, iç kulak ise algılar. Dış ve orta kulakta bir rahatsızlık olduğu zaman, iletim tipi işitme kaybı gelişir. İç kulaktaki bir rahatsızlıkta, sinir tipi (nörosensoriel) işitme kaybı ortaya çıkar. Hem dış ve orta kulak hem de iç kulaktaki rahatsızlık birlikte ise karışık tip işitme kaybı oluşur.
İletim Tipi İşitme Kaybı: İletim tipi işitme kaybı; dış kulak yolunun kapanması, kulak zarında delik oluşması, orta kulak enfeksiyonları veya orta kulak kemikçiklerinin rahatsızlıklarında oluşabilir. Bu tip bir işitme azlığı genellikle düzeltilebilir niteliktedir. İletim tipi işitme kaybı olan kimse, sanki kulakları dolu veya tıkanıkmış gibi hisseder. Kendi sesi kulağına kuvvetli geldiği için, sıklıkla yavaş ve belli bir tonda konuşur. Genelde kalabalık ortamlarda daha iyi duyar. Patlamış mısır gibi hışırtı çıkartan yiyecekleri yerken, sesler kulağına çok yansır ve konuşmaları anlamak için çiğnemesini durdurma ihtiyacı hissedebilir. Neyse ki iletim tipi işitme kaybına sahip bir kişide, bu rahatsızlığından dolayı hiçbir zaman tam işitme kaybı olmaz, uygun bir operasyon veya işitme cihazı ile daha iyi duyması sağlanabilir.
Sinir Tipi (Nörosensoriel) İşitme Kaybı: Bu tip işitme kaybı; iç kulak dolaşımının bozulması, sıvı basıncının yükselmesi veya sinir iletimindeki bozukluklardan meydana gelir. En sık görülen sebebi, yaşlanma ile sinir uçlarında olan değişikliklerdir. Bu tip işitme kaybı düzeltilemez, nadir de olsa tam işitme kaybına kadar ilerleyebilir. Yaşlanmaya bağlı işitme kayıplı (presbiakuzi) hasta, etrafında söylenenleri duyduğunu fakat anlayamadığını söyleyebilir. Ses şiddetinin artması, sadece kafasının karışmasına yol açar. Konuşmayı duyabilir fakat net algılayamaz. Sessiz ortamlarda daha rahat duyabilir ama telefonda konuşulanları duymakta zorlanır. Pes (kalın) sesleri, tiz (ince) seslerden daha rahat algılar, bu yüzden bir erkeğin dediklerini, sesi ince bir bayanın dediklerinden daha anlaşılır bulabilir. Zil sesini veya diğer odada çalan telefon sesini duyamayabilir. Telefon ve zil seslerini buna göre ayarlamak gerekir.
Bir Kulakta İşitme Kaybı: Bir kulakta oluşan işitme kaybı, kişinin, sesin geldiği yönü tayin etmesine engel olur. Rahatsız olan kulak tarafından konuşulduğunda veya akustiğin iyi olmadığı yerlerde duymakta zorlanır.
Tedavi
İşitme kaybının sebebini, derecesini anlamak için kişinin, bir kulak burun boğaz hekimi ve bir odyolog tarafından muayene edilip, işitme testleri yapılarak değerlendirilmesi gerekir. İletim tipi işitme kaybında düzeltici cerrahi ile işitme kaybını düzeltmek veya azaltmak olasıdır. Sinirsel tip işitme kaybında ise işitme cihazları yardımcı olabilir. Tedavi bazı eksikliklerin giderilmesi, önleyici tedbirler, ilaç, cerrahi, işitme cihazı veya bunların birleşimiyle olabilir. İşitme kaybı olan her kişinin rehabilitasyona ihtiyacı vardır. İyi bir rehabilitasyon programı hastanın işitme kaybının özelliklerine göre işitme ve konuşma eğitimi, işitme cihazı kullanımını, dudak okuma ve sosyal faaliyetlerin geliştirilmesini içermelidir. Bütün bunlar bir kişi için uygulanmayabilir, herkes gerekli olduğu kadarını alarak yardım görür. Bu yöntemler küçümsenmemelidir, tahmin edilenden çok daha fazla yardımcı olabilir.
KBB Uzmanı Op. Dr. Sinan Yücel
